Ortodonti uzmanları, karşılaştıkları problemleri ortadan kaldırmak için birçok tedavi seçeneğine başvurabilir. Bunlardan en yaygın olanı ise damaklık tedavisidir. Bu yöntem, özellikle çenenin ve dişlerin doğru şekilde konumlandırılmasında tercih edilir. Peki, hastanın şikâyetlerini ortadan kaldıran damaklık ne işe yarar, çeşitleri nelerdir ve tam olarak hangi durumlarda kullanılır?
Damaklık Nedir?
Dişlerin doğru hizaya çekilmesi ve bozulmuş çene yapısının düzeltilmesi amacıyla kullanılan ortodontik apareylere damaklık adı verilir. Hem estetik hem de işlevsel sorunları gidermede önemli bir rol oynuyor olması, onu diş tedavilerinin en gözde prosedürleri arasına sokmaktadır.
Damaklık Çeşitleri Nelerdir?
Aparey tedavisi estetik ve fonksiyonel sorunların ortadan kaldırılmasına yarayan bir prosedürdür. Bütün tedavi yöntemlerinde olduğu gibi burada da hastanın ihtiyacı temel alınarak işlem planlaması yapılır. Bu planlamanın amacına göre tercih edilecek birbirinden farklı damaklık çeşitleri bulunmaktadır.
Sabit Damaklıklar
Diş hekimi tarafından dişlere yapıştırılan ve tedavi süresince çıkarılmasına gerek olmayan apareylere sabit damaklık adı verilir. Bu apareyler, çözülmesi zor, karmaşık ortodontik problemlerin çözümünde kullanılır ve daimi olarak ağızda kalacağı için tedavinin etkinlik oranını artırır. Sabit damaklık kullananlar, diğer damaklık türlerine göre, daha hızlı ve etkili bir sonuç elde ederler. Bununla birlikte, bu damaklıkların temizliği diğerlerine göre daha zahmetli olabilir. Bunun için hekim, özel ortodontik fırça ve diş ipi kullanılmasını önerebilir.
Takıp Çıkarmalı Apareyler
Hastanın kendisinin çıkarıp takabileceği esnek ve kullanımı son derece kolay olan apareyler takıp çıkarmalı aparey olarak adlandırılır. Özellikle gece kullanımı önerilen bu apareyler, dişlerin hizalanmasında son derece etkilidir. Hastanın durumuna göre gün içerisinde belirli saatlerde de kullanılabilir. Takıp çıkarmalı apareyler, hem yetişkinler hem de çocuklar için uygun olabilir. Temizliği kalıcı apareylere göre çok daha basittir; düzenli olarak fırçalamak etkili bir hijyen sağlamaya yardımcı olabilir. Öte yandan, düzenli kullanılmaması tedavi süresini uzatabilir ve bu nedenle de hastalar istenen sonucu elde edemeyebilir.
Fonksiyonel Apareyler
Çene gelişiminin yönlendirilmesi ve dişlerin doğru konumlandırılmasını sağlamak için kullanılan apareylere fonksiyonel aparey adı verilir. Bu apareyler, yetişkinlerden ziyade daha çok büyüme çağındaki çocuklarda kullanılır. Hem üst hem de alt çeneye eş zamanlı olarak etki ederek çenenin birbiriyle uyumlu olmasını sağlar. Fonksiyonel apareyler belirli bir süre çıkarılabilir damaklık olarak da kullanılabilir. Bunun sebebi bu tedavinin çocukların büyüme dönemine uygun olacak şekilde ayarlanmasıdır. Apareylerin etkinliği, hastanın ağız hijyenine ve düzenli kullanımına bağlı olarak değişebilir.
Damaklık Hangi Durumlarda Kullanılır?
Damaklık tedavisi, birbirinden farklı ortodontik problemlerin çözümünde kullanılır. Ortodonti uzmanı aşağıdaki hastalıklarının herhangi birinin tespitinde damaklık kullanımını önerebilir:
- Çarpık diş: Çarpık dişler, hem estetik hem de fonksiyonel sorunlara neden olabilen bir sorundur. En basit örneğiyle, diş temizliğini zorlaştırarak diş eti hastalıklarının oluşma riskini artırabilir. Damaklıklar dişlerin doğru şekilde hizalanmasını sağlayarak bu sorunların önlenmesine yardımcı olur.
- Çene yapısındaki bozukluklar: Alt ve üst çenenin uyumsuz olduğu durumlarda da damaklık kullanılır. Bu apareyler çene yapısının doğru şekilde gelişmesine katkıda bulunur ve kapanışın kalıcı olarak düzeltilmesini sağlar.
- Dişler arasında oluşan boşluklar: Damaklıklar, diastema türleri için de tercih edilen bir tedavi yöntemidir. Dişler arasındaki boşluklarda biriken yemek artıkları diş eti iltihabı gibi hastalıklara neden olabilir. Apareyler, dişlerin birbirine yaklaşmasını sağlayarak bu hastalıkları önleyebilir.
- Koruyucu tedavi: Hasta braket gibi diğer ortodontik tedavi seçeneklerinden yararlanacak ise, bu işlemin öncesinde veya sonrasında dişlerin aldığı pozisyonu korumak amacıyla da damaklık kullanılabilir.
Damaklık Kullanımı Nasıl Olur?
Damaklık kullanımı, damaklığın türüne ve hekimin önerdiği tedavi planına bağlı olarak değişiklik gösterecektir. Kullanılan aparey ne olursa olsun tedavinin etkili olabilmesi için hastaların önerilen kullanım şekline uyması gerekmektedir. Türlerine göre damaklık kullanımı şu şekildedir:
Takıp Çıkarmalı Damaklık Kullanımı
Genellikle gece kullanımı önerilmektedir. Ancak bazı hastaların gün boyu belirli saat aralıklarında da kullanması gerekebilir. Bu süre tedaviyi uygulayan diş hekimi tarafından belirlenir. Takıp çıkarmalı aparatların her kullanımdan sonra fırçalanması son derece önemlidir.
Sabit Damaklık Kullanımı
Bu aparatlar dişlere yapıştırılır ve uzun bir süre ağızda kalır. Nitekim, adı da buradan gelmektedir. Sabit damaklık kullanımında hastanın yapabileceği bir şey yoktur. Hasta yalnızca diş temizliğine özen göstermeli ve sert, yapışkan yiyeceklerden kaçınmalıdır. İki damaklık türünde de hastaların belirtilen talimatları uyması önemlidir. Damaklık tedavisi birkaç aydan birkaç yıla kadar uzayabilir. Bu süre boyunca hastaların sabırlı ve son derece temiz olması gerekir.
Damaklık Kullanımının Faydaları Nelerdir?
Yakın zamanda bu tedavi önerisiyle karşılaştıysanız damaklık ne işe yarar diye merak etmeniz normaldir. Damaklık kullanımının çok sayıda faydası vardır:
- Dişlerin düzgün hizalanmasını sağlar.
- Diş boşluklarını yok ederek ağız sağlığını iyileştirir.
- Olası diş eti hastalıklarının önlenmesine yardımcı olur.
- Çene yapısında meydana gelen ve hastanın günlük yaşantısını etkileyen bozuklukları düzeltir.
- Gülüşünüzün daha estetik olmasını sağlayarak özgüveninize katkıda bulunur.
Damaklığın Dezavantajları Nelerdir?
Bütün prosedürlerde olduğu gibi damaklık tedavisinin de beraberinde getirdiği bazı dezavantajlar vardır:
- Sabit damaklıklar ile bazen yemek yerken zorluk yaşayabilirsiniz.
- Kapsamlı bir diş temizliği yapmak için dakikalarca uğraşmanız gerekebilir.
- Takıp çıkarmalı apareyleri düzenli kullanmayı ihmal edebilir ve hatta kullanım şeklini anlamayabilirsiniz.
- Damaklık takıldıktan sonra hafif ağrı hissedebilir veya ağzınızda tuhaf bir rahatsızlık duyduğunuzu ifade edebilirsiniz.
Damaklık Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Damaklık tedavisinin başarıyla sonuçlanabilmesi için dikkat etmeniz gereken bazı noktalar vardır:
- Damaklığın temizliğini aksatmamanız gerekir.
- Takıp çıkarmalı aparey kullanıyorsanız hekim tarafından önerilen süreye dikkat etmelisiniz.
- Eğer sabit damaklık kullanıyorsanız düzenli olarak diş hekimi kontrollerine gitmelisiniz.
- Sert ve dişlerinize yapışacak yiyeceklerden kaçınmalısınız.
Damaklık Fiyatları
Damaklık fiyatları söz konusu olduğunda, net bir fiyat söylemek doğru olmayacaktır. Zira aparey fiyatları birçok faktöre bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu konuda net bilgi almak istiyorsanız, kliniklerimizi ziyaret etmenizi veya telefonla bize ulaşmanızı tavsiye ediyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Damaklık tedavisi ne kadar sürer?
Damaklık tedavisi süresi, kişinin yaşadığı probleme göre değişiklik gösterecektir. Öte yandan genel olarak 6 ay ila 2 yıl arasında bir kullanım süresi olduğunu söyleyebiliriz.
Damaklık temizliği nasıl yapılır?
Sabit damaklıkların temizliği için düzenli olarak ortodontik fırçalarla fırçalamak ve diş ipi kullanımı gibi klasikleşmiş ağız bakım rutinlerini uygulamak yeterlidir. Takıp çıkarmalı apareyler ise günde en az bir kez fırçalanmalı ve mutlaka belirli aralıklarla dezenfekte edilmelidir..
Damaklık acıtır mı?
Damaklığın takıldığı ilk birkaç gün acı ve ağrı hissetmek oldukça normaldir. Çoğunlukla geçici olan bu durum, vücudunuzun damaklığa tam olarak alışmasıyla düzelir. Eğer probleminiz devam ediyorsa diş hekiminizle irtibata geçmeyi unutmayın.
Damaklık yemek yerken çıkarılır mı?
Sabit damaklıkları yemek yerken çıkarmanız gerekmez. Takıp çıkarmalı apareyleri ise yemek yerken çıkarmanız gereklidir.
Damaklık uyurken takılır mı?
Takıp çıkmalı apareylerin uyurken de kullanılması gerekir. Sabit damaklıklar sürekli ağız içerisinde kaldığı için zaten çıkarılmaz.
